Брекети
Diş Teli Tedavisi
Diş teli, diş çapraşıklıklarının / yamukluklarının ve iskeletsel sorunların tedavisine ve bu bozuklukların düzeltilmesinde kullanılan aygıtlara halk arasında verilen isimdir. Bu tedavide kullanılan pek çok farklı aygıt ve yöntem bulunmakla birlikte, diş teli dendiğinde ilk akla gelenler braketlerdir. Braketler, küçük kare şeklinde metal parçalardır ve dişlerin üzerine yapıştırılır. Bu braketlerin oluklarından bir ark teli geçer. Dişler ark telinin uyguladığı kuvvetin, braketler vasıtasıyla dişe aktarılmasıyla yer değiştirir, düzelir.
Diş telleriyle ortalama tedavi süresi yaklaşık 2-2,5 yıldır. Her hastanın tedavisi kendine özeldir ve buna bağlı olarak süre değişmektedir, yetişkin hastalarda süre biraz daha uzun olabilir.
Dişlerdeki yamukluklar/çapraşıklıklar diş telleri kullanılmadan da düzeltilebilir. Bunun için protez( kaplama) ve dolgular uygulanır. Bu yöntemin dezavantajı,dişlerin geri dönülemez biçimde aşındırılması/ küçültülmesi/kesilmesidir. Ortodontik tedavide ( diş teli tedavisinde) ise dişler doğal sağlıklı yapıları ve formları korunarak çene kemiği içerisinde hareket ettirilerek olmaları gereken konuma taşınırlar, böylece dişler düzgün şekilde sıralanmış olurlar.
Dişlerin düzeltilmesinde sıklıkla braketler kullanılmaktadır ve diş teli dendiğinde ilk akla gelen genellikle braketlerdir. Bunun dışında diş teli tedavisinde kullanılan pek çok farklı aygıt bulunur. Süt dişlenme dönemindeki çocuklarda sıklıkla hareketli apareyler kullanılır. Bu apareyler takılıp çıkarılabilen aygıtlardır.
Erişkin hastaların tedavisinde estetik beklentiler nedeniyle daha farklı diş telleri de kullanılmaktadır.
Bunlar seramik/şeffaf braketler (şeffaf diş telleri), invisalign (görünmeyen diş teli) ve lingual braketler (içten takılan diş teli) olarak halk arasında anılmaktadır.
Erişkin diş teli tedavisi
Diş teli tedavisi her yaşta mümkündür. Çocukluk çağında tedavi şansı bulamamış bireyler erişkin yaşlarda da tedavi olabilmektedir. Estetik kaygıların arttığı bu yaşlarda hastalar tedavi görmeyi istemekle birlikte bir takım çekinceler taşıyabilirler. Sıklıkla tedavi için geç kalındığı düşünülür fakat bu yanlıştır. Erken yaşlarda yapılan ortodontik tedavi/ diş teli tedavisi daha hızlı olmakla birlikte, sağlıklı dişeti ve kemiklere sahip bireylerde her yaşta dişler düzeltilebilir. Erişkin yaşlarda uygulanan tel tedavisi çocuklardan daha farklıdır. Dişlerin sıralanması için uygulanan braketler (diş telleri) aynıdır. İskeletsel bozuklukların olduğu erişkin hastalarda yüzün ahengini sağlamak için cerrahi müdahale (ortognatik cerrahi) gerekebilir.
Erişkin hastaların bir diğer kaygısı braketlerle/diş telleriyle nasıl görünecekleri ve nasıl algılanacaklarıdır. Bu kaygıları azaltmak için şeffaf/ seramik braketler( şeffaf diş telleri), invisalign(şeffaf plaklarla tedavi), lingual braketler (içten takılan teller) gibi farklı tedavi araçları mevcuttur. Günümüzde erişkin ortodonti hastası sayısı geçmişe göre oldukça artmıştır ve bu nedenle sosyal hayatta braket (diş teli) takan erişkinler yadırganmamaktadır.
Erişkin yaşlarda diş kayıpları daha fazla ortaya çıkar ve bu kayıplar sonucunda varolan dişler eksik dişlerin yerlerine kayarlar. Bu gibi durumlarda,implant veya estetik ve fonksiyonel bir protez/köprü/kaplama yapılabilmesi için öncelikle dişlerin doğru konumlarına getirilmesi gerekebilir. Bunun için diş teli tedavisi/ ortodontik tedavi uygulamalarına ihtiyaç duyulur. Dişler düzgün sıralandıktan sonra protetik uygulamalar daha başarılı olarak yapılabilir.
Şeffaf diş teli nedir?
Invisalign adlı şeffaf plaklardan oluşan ortodontik tedavi sistemi halk arasında sıklıkla şeffaf diş teli olarak anılır. Hastadan ölçü alınarak kişiye özel olarak üretilen şeffaf plaklarla dişler düzeltilir. Çapraşıklık miktarına göre kullanılan plak sayısı değişir.
Görünmeyen diş teli nedir?
Dişlerin düzeltilmesi için dişlerin iç yüzeyine özel üretilmiş braketler (diş teli) yapıştırılır. Braketler dişlerin iç yüzeyinde olduğu için dışarıdan görünmezler.
Diş teli tedavisinde braketler
Dişlerin düzeltilmesi için farklı tiplerde diş telleri (braketler) kullanılabilir. Tedavi kısıtlamaları göz önünde bulundurularak hastanın beklentisine göre metal, damon, seramik, lingual braketler tercih edilebilir.
Видове скоби
Метални скоби
Днес, когато става въпрос за брекети, често се сещаме за метални скоби. Те представляват метални устройства, изработени от висококачествена неръждаема стомана, които се залепват върху зъбите. Използваните днес метални брекети са по-малки, по-удобни и естетични от преди. През центъра на брекетите/конекторите минава тънка тел, наречена archwire, която се прикрепя към брекетите с помощта на ластици или телени връзки. Металните брекети осигуряват по-бързо лечение поради по-малкото триене с архивиращите жици. При желание те могат да бъдат оцветени с ластик.
Damon Braketler/ Self ligating braketler
Този тип скоби имат капаци и шината се плъзга свободно в жлеба на скобата. Archwire се свързва с брекетите с помощта на капачки, не се използват еластични или метални връзки. Лечението е по-бързо, тъй като има по-малко триене.
Керамични скоби
Тези непрозрачни бели скоби са по-малко видими. Въпреки че цветът им е по-естетичен, те са малко по-големи и може да има по-голямо натрупване на храна. Те са по-крехки и с тях трябва да се работи по-внимателно, затова са по-подходящи за възрастни пациенти. Тъй като триенето е малко по-голямо, времето за лечение може да е малко по-дълго при керамичните брекети.
Invisalign / telsiz tedavi
Това е вид ортодонтско лечение, което се извършва с прозрачни подвижни пластини, известно също като лечение без тел. Изработват се персонализирани прозрачни пластини, като броят на пластините варира в зависимост от степента на струпване.
Лингвални скоби
Това са скоби, които се прикрепят към задната част на зъбите и не се виждат отвън. Изработват се персонализирани брекети, така че цената им е по-висока.
Diş telleri varken neler olacak?
Diş telleri, dişlerinizin hareket etmesini ve düzgün şekilde sıralanmasını sağlayacaktır. Tedaviye ilk başladığınızda diş hareketine bağlı olarak yiyecekleri ısırırken bir miktar ağrınız olabilir. Bu ağrı, basit ağrı kesicilerle giderilebilecek düzeydedir ve tedaviniz boyunca sürmeyecektir. Telleriniz değiştirildiği seanslardan sonra birkaç gün ağrılarınız olabilir, bunun için ağrı kesici almanız yeterli olacaktır. Dişlerinizin üzerine bir çeşit yapıştırıcıyla yapıştırılan braketlerin dişlerinizden ayrılmaması için sert yiyeceklere dikkat etmeniz gereklidir. Braketler( diş teli) dişlerinizden koptuğunda tedaviniz duraklamış olur. Bu nedenle braketlerinizin (diş tellerinizin) kopmaması tedavinizin hızlı ve verimli ilerlemesi için çok önemlidir. Dikkat edeceğiniz yiyecekler size ortodontistiniz tarafından anlatılacaktır. Bunun yanı sıra dişlerin ve tellerinizin (braketlerinizin) özenli fırçalanması ortodontik tedavinin olmazsa olmazıdır.
Diş tellerim çıkınca ne olacak?
Braketlerle (diş telleriyle) aktif tedavi süresi bitip dişleriniz düzgün sıralanıp ideal kapanış elde edildikten sonra braketleriniz (diş telleriniz) çıkartılır. Aktif tedavi dönemini takiben pekiştirme tedavisi başlar. Bu dönemde ortodontistiniz hareketli veya sabit retainerlar uygular. Hastanın ihtiyaçları değerlendirilerek seçilen retainerlar yaklaşık bir yıl boyunca kullanılır. Pekiştirme tedavinizin süresi konusunda ortodontistinizin talimatlarına uyunuz. Her bireyin tedavisi farklı olduğu gibi pekiştirme tedavisi süresi de farklılık gösterebilir.